Insecten & zomereczeem bij paarden: oorzaken, oplossingen en hoe je je paard helpt – Dé Ruitersportzaak met Advies uit de Praktijk

Zodra de lente en zomer beginnen, zien we op stal altijd dezelfde omslag: paarden gaan meer naar buiten, de dagen worden langer… en de insecten komen terug. Voor veel paarden blijft dat bij wat irritatie, maar bij een deel slaat het door naar zomereczeem. Dat is geen kleinigheid. Jeuk, kapotte manen, onrust en soms zelfs open plekken – het kan behoorlijk heftig worden.
Wij merken dat veel ruiters te laat beginnen met maatregelen, terwijl juist vroeg ingrijpen vaak het verschil maakt. In dit artikel leggen we rustig uit wat er gebeurt, hoe je het herkent en vooral wat je er praktisch aan kunt doen.

Waarom ontstaat het

Zomereczeem ontstaat door een overgevoelige reactie op insectenbeten, met name van knutten (kleine steekvliegjes). Het speeksel van deze insecten veroorzaakt bij sommige paarden een allergische reactie.

Wat wij op stal vaak zien:

Het begint klein (een beetje schuren)
Wordt snel erger als je niets doet
Komt elk jaar eerder terug als het niet goed aangepakt wordt

Belangrijk om te begrijpen: het is geen “huidprobleem”, maar een reactie van het immuunsysteem. Daarom moet je het ook breder aanpakken dan alleen smeren.

Veelvoorkomende oorzaken

Insecten (knutten en vliegen)

De grootste boosdoeners zijn knutten. Die zijn vooral actief:

In de ochtend en avond
Bij vochtig en windstil weer
In de buurt van water en bos

We zien regelmatig dat paarden die ‘s nachts buiten staan meer last hebben dan paarden die overdag buiten lopen.

Gevoeligheid van het paard

Niet elk paard krijgt zomereczeem. Sommige zijn er simpelweg gevoeliger voor.

Denk aan:

IJslanders
Shetlanders
Sobere rassen

Maar ook “gewone” paarden kunnen het ontwikkelen. Zeker als ze:

Stress hebben
Een verminderde weerstand hebben

Weideomstandigheden

De omgeving speelt een grotere rol dan veel mensen denken.

Risicofactoren:

Stilstaand water
Dichte begroeiing
Weinig wind

Een open, winderige weide maakt vaak al een groot verschil.

Timing (te laat beginnen)

Dit is misschien wel de grootste fout die we zien.

Veel ruiters starten pas:

Als het paard al schuurt
Als de manen al beschadigd zijn

Terwijl je eigenlijk voor moet zijn. Zodra de eerste warme dagen beginnen, moet je al schakelen.

Hoe herken je zomereczeem bij paarden?

In het begin is het subtiel, maar als je weet waar je op moet letten, herken je het snel.

Typische signalen:

Schuren aan staart en manen
Kleine korstjes bij de manenkam
Onrustig gedrag in de wei
Veel rollen
Staart kapot of dunner wordend

In een later stadium:

Open plekken
Verdikte huid
Kale plekken bij manen en staart

Wat wij vaak horen: “Hij doet het ineens.”
Maar als je terugkijkt, zie je dat de signalen er al eerder waren.

Wat kun je doen

Beschermen tegen insecten

De basis begint hier.

Een goede vliegendeken of eczeemdeken is vaak de meest effectieve stap.
We zien op stal dat dit echt het verschil kan maken tussen:

Licht ongemak
Of volledig doorschuren

Waar je op let:

Goede pasvorm (geen schuren)
Bedekking van hals en buik
Ademend materiaal

Daarnaast kun je denken aan:

Vliegenspray
Maskers

Het werkt vaak het beste in combinatie.

Huid verzorgen en herstellen

Als de huid al geïrriteerd is, moet je die ondersteunen.

Een eenvoudige aanpak die vaak goed helpt:

Zacht reinigen (niet agressief wassen)
Verzachtende lotion of olie
Regelmatig controleren

Wat wij zien:
Te veel smeren of te agressief behandelen maakt het soms juist erger.

Rust en consistentie werken vaak beter.

Weidemanagement aanpassen

Hier valt veel winst te halen.

Praktische aanpassingen:

Paard binnen zetten tijdens schemer (wanneer knutten actief zijn)
Overdag buiten laten bij wind
Vermijd natte, beschutte plekken

We zien op stal regelmatig dat alleen al het aanpassen van weidetijden een groot verschil maakt.

Meer frisse lucht

Frisse lucht helpt niet direct tegen eczeem, maar wel tegen de algemene weerstand van je paard.

Denk aan:

Goede ventilatie op stal
Niet te stoffig strooisel
Regelmatig buiten, maar slim gepland

Een paard dat zich prettig voelt en goed in zijn vel zit, reageert vaak minder heftig.

Kunnen supplementen helpen

Supplementen lossen het probleem niet in één keer op, maar kunnen wel ondersteunen.

Een voorbeeld dat veel gebruikt wordt is
Sectolin Sweetitch 500 ml

Dit soort supplementen wordt ingezet om:

De huid van binnenuit te ondersteunen
De reactie op insecten te verminderen
De weerstand te verbeteren

Wanneer ruiters dit gebruiken:

Bij paarden die elk jaar terugkerend eczeem hebben
Als aanvulling op dekens en management
Preventief, vóór het seizoen begint

Wat wij vaak zien:
Als je op tijd begint, werkt het vaak erg vlot als ondersteuning. Maar verwacht geen wondermiddel – het blijft onderdeel van het totaalplaatje.

Wanneer moet je een dierenarts inschakelen?

Soms kun je het zelf prima onder controle houden, maar er zijn momenten waarop je beter hulp inschakelt.

Bijvoorbeeld als:

De huid open en ontstoken raakt
Het paard extreem onrustig is
Niets lijkt te helpen
Het ineens veel erger wordt

Een dierenarts kan:

Medicatie geven tegen jeuk
Infecties behandelen
Meedenken over een aanpak

Wacht hier niet te lang mee. Hoe eerder je ingrijpt, hoe makkelijker het onder controle blijft.

Tot slot

Zomereczeem is vervelend, maar met de juiste aanpak goed te managen.
De sleutel ligt bijna altijd in op tijd beginnen en consequent blijven.

Wij zien op stal dat paarden die:

vroeg beschermd worden
goed gemanaged worden
en ondersteuning krijgen

veel minder last hebben en gewoon comfortabel de zomer doorkomen.

En dat is uiteindelijk waar je het voor doet.